Eén dag in Gent: het Lam Gods wordt achter glas gerestaureerd
In het MSK in Gent werken restauratoren van dinsdag tot en met vrijdag achter glas aan zeven panelen van het Lam Gods. Dat kan tot en met 31 december 2026, met de Sint-Baafskathedraal als tweede stop.
In het Museum voor Schone Kunsten (MSK) in Gent buigen restauratoren zich van dinsdag tot en met vrijdag achter glas over zeven panelen van het Lam Gods. Het publiek kijkt toe, fotograferen in het atelier mag niet. Het gaat om het bovenste register van de binnenpanelen: de drie centrale panelen met de troonzittende Maria, God en Johannes de Doper, en op de zijluiken Adam en Eva en de zingende en musicerende engelen.
Sinds 2023 staat dat werk in het hart van het museum. De tentoonstelling loopt van 2 mei 2023 tot en met 31 december 2026. De restauratie is toevertrouwd aan het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK). Het team werkt samen met wetenschappers. Ze gebruiken onder meer een macro-XRF-scanner van de Universiteit Antwerpen en een 3D-microscoop van de Universiteit Gent. In deze fase vragen vooral de kwetsbare imitaties van brokaat in tinrelief op de tronen en de beschilderde lagen op zilver en goud aandacht.
Het is de derde en laatste fase. De eerste, met de buitenluiken, was eind 2016 klaar. De tweede, met het onderste register van de binnenpanelen, eind 2019. Die eerste fase leverde een verrassing op: bijna 70 procent van het totale oppervlak bleek overschilderd. Het retabel is al eerder behandeld. Het predella raakte in de zestiende eeuw beschadigd door een verkeerde reiniging, meldde de historicus Marcus van Vaernewyck. Rond 1550 voerden Lanceloot Blondeel en Jan van Scorel een restauratie uit. In 2010 volgde een noodingreep, die de Getty Foundation in Los Angeles steunde.
Het andere deel van de dag hoort bij de Sint-Baafskathedraal. De kathedraal zelf is gratis te bezoeken. Voor het bezoekerscentrum met het Lam Gods betaal je 12,50 euro, 16 euro met een rondleiding in augmented reality en 8 euro voor die rondleiding voor kinderen onder de twaalf. Met de CityCard Gent krijg je 10 euro korting. Zeven panelen in de kathedraal zijn tijdelijk vervangen door foto’s in hoge resolutie. De kathedraal is alleen op 1 januari gesloten.
Het Lam Gods werd in 1432 onthuld. Het is van de gebroeders Van Eyck: Hubert schilderde het deel met het Mystieke Lam, maar overleed voor het klaar was. Zijn jongere broer Jan voltooide het een paar jaar na Huberts dood. Op het werk staan ook de opdrachtgever Joos Vijd en zijn vrouw Elisabeth Borluut. Het werk wordt omschreven als een van de invloedrijkste schilderijen ooit gemaakt.
De kathedraal staat op de plek van een kerk uit de tiende eeuw en een romaanse kerk uit de twaalfde eeuw. De gotische kerk was in 1559 klaar en werd dat jaar kathedraal van het bisdom Gent. Naar boven klimmen kan alleen tijdens de Gentse Feesten. De rest van het jaar kijk je vanaf het Belfort aan de overkant van het plein. Na het donker wordt Gent verlicht, tot middernacht.
De restauratoren zijn er niet in het weekend, op feestdagen en van 24 december tot en met 2 januari. De panelen zijn altijd te zien. Rondleidingen zijn er voor maximaal 15 volwassenen en worden via het reserveringssysteem van het museum geboekt. Een Museumpas geeft gratis toegang tot het MSK en ruim 275 andere Belgische musea.
Praktisch
Restauratie in het MSK: Fernand Scribedreef 1, Gent; loopt tot en met 31 december 2026
Restauratoren aan het werk: dinsdag tot en met vrijdag; niet in het weekend, op feestdagen en van 24 december tot en met 2 januari
Sint-Baafskathedraal: Sint-Baafsplein, Gent; gratis. Lam Gods in het bezoekerscentrum: 12,50 euro, online reserveren aanbevolen
Rondleiding in augmented reality: 16 euro met Lam Gods, 8 euro voor kinderen onder de twaalf
Info: mskgent.be, sintbaafskathedraal.be, visit.gent.be