Europa, een verhaal verderOver de redactie
HomeEuro Magazine
Nederlands
Schilderij van een rivier in de ochtendmist: links vage groenblauwe bomen die in het water spiegelen, rechts en in het midden een bijna egaal licht vlak van nevel in lila, blauw en roze.
Frankrijk · Kunst & musea

Monets Iris bij Sotheby's in Parijs: het verborgen doek en waar je zijn irissen ziet

Op 22 oktober 2026 veilt Sotheby's in Parijs Iris, een laat doek dat Claude Monet in Giverny schilderde en dat decennialang uit het zicht bleef. Wat voor schilderij het is, waarom het verborgen bleef en waar je Monets irissen en waterlelies in Frankrijk ziet.

Claude Monets schilderij Iris gaat op donderdag 22 oktober 2026 onder de hamer bij Sotheby's in Parijs. The Art Newspaper en Euronews schreven er op 17 en 18 september 2026 over. Ze verwachten dat Iris het record breekt voor het duurste schilderij dat ooit in Frankrijk is geveild. Het veilinghuis schat de opbrengst op 22 tot 30 miljoen euro. Wat het doek echt opbrengt, blijkt pas op de avond van de veiling.

Iris is een groot, laat werk van 160 bij 180 centimeter. Monet schilderde het rond 1924-25 in Giverny, het dorp in Normandië waar hij woonde. Het doek is het topstuk van een veiling van 28 werken uit de verzameling van Jeanne Schlumberger (1889-1983). Sotheby's schat de hele collectie op meer dan 40 miljoen euro. Een tweede Monet uit dezelfde verzameling, Saule pleureur (Treurwilg), schat Sotheby's op 9 tot 12 miljoen euro.

Waarom Iris zo lang uit beeld bleef

Tot Sotheby's het half september in Parijs liet zien, was Iris nooit in het openbaar te zien. Sinds Jeanne Schlumberger het kocht, bleef het bij haar familie. Ook de rest van de verzameling bleef decennialang uit het zicht. Veel werken zijn nooit buiten de familie gezien, want Jeanne Schlumberger leende haar verzameling zelden uit aan musea, schrijft The Art Newspaper.

Na Monets dood ging het schilderij naar zijn zoon Michel Monet. Daarna kwam het via de Parijse galeriehouder Katia Granoff bij Jeanne Schlumberger, meldt Sotheby's in de herkomst van het werk. Granoff kocht het atelierbezit van Michel Monet, met veel werk uit de laatste jaren van zijn vader. Schlumberger hielp die aankoop te betalen.

Die late Monets waren toen niet in trek. Bij Monets dood werden ze met onbegrip ontvangen: sommige critici zagen er het werk van een blinde of seniele schilder in, vertelde Thomas Bompard, specialist van Sotheby's, dat de veiling houdt, aan The Art Newspaper. "Ze wist, toen ze die twee buitengewone schilderijen kocht, dat zulke Monets helemaal niet in de mode waren," zei hij over Schlumberger.

Sommige kunsthistorici zien de late doeken nu als een brug naar de abstracte kunst.

Van de tuin in Giverny naar de zalen van de Orangerie

Breed, licht gebogen schilderij in een vergulde lijst aan een witte wand: een vijver met waterlelies, links een geel oplichtende rietkraag en paarsroze weerspiegelingen van de lucht.

Monet woonde van 1883 tot zijn dood in 1926 in Giverny. Hij legde er twee tuinen aan, meldt de beheerder van zijn huis en tuinen. Bij het huis lag de Clos Normand, een tuin van een hectare. Monet zette die vol bloemen, zoals tulpen, narcissen, pioenrozen en irissen. Sommige bedden kregen één kleur, alsof hij verf op zijn palet klaarzette.

Irissen waren een van Monets favoriete bloemen, schrijft de beheerder. Hij plantte ze en schilderde ze vaak.

Volgens de beheerder kocht Monet in 1893 grond aan de andere kant van de spoorlijn. Hij leidde een zijtak van de rivier de Epte om, liet een Japanse brug bouwen en plantte waterlelies in de nieuwe vijver. Vanaf 1897 schilderde hij de waterlelies in die vijver. De reeks Nymphéas (Waterlelies) telt meer dan tweehonderd doeken en hield hem bezig tot zijn dood, meldt het Musée de l'Orangerie.

In die jaren werden zijn ogen slechter. Monet had staar en liet zich in januari 1923 opereren.

De dag na de wapenstilstand van 11 november 1918 bood hij Frankrijk zijn grote waterleliepanelen aan als teken van vrede. In 1927, een paar maanden na zijn dood, werden ze geïnstalleerd in het Musée de l'Orangerie in Parijs.

Waar je Monets irissen en waterlelies in Frankrijk ziet

Giverny. Het huis en de tuinen van Monet zijn te bezoeken. De irissen bloeien het mooist in de tweede helft van mei, meldt de beheerder. Dan omzomen ze de helft van de Clos Normand. Monets schilderij van zijn tuin met irissen uit 1900, De tuin van de kunstenaar in Giverny, hangt volgens de beheerder in het Musée d'Orsay in Parijs.

Musée de l'Orangerie, Parijs. Hier hangen de acht grote waterleliecomposities in twee ovale zalen, zoals Monet het zelf bedacht. De zalen krijgen daglicht door een glazen dak, meldt het museum. Samen beslaan de schilderijen bijna honderd meter wand. Honderd jaar na Monets dood toont het museum van 30 september 2026 tot en met 25 januari 2027 ook de tentoonstelling Monet, peindre le temps (Monet, de tijd schilderen), met bijna veertig van zijn schilderijen.

Musée Marmottan Monet, Parijs. Hier hangt Impression, soleil levant uit 1872, het schilderij dat de impressionisten hun naam gaf. In 1966 erfde het museum via Michel Monet meer dan honderd doeken, meldt het Marmottan zelf. Daaronder zijn grote waterlelies en tuingezichten uit Giverny die Monet tijdens zijn leven nooit heeft laten zien.

Staand schilderij met lange groene bladeren tegen een donkerblauwe achtergrond, met daartussen enkele lichtpaarse irissen met een geel hart.

Een ander werk van Monet, niet het geveilde doek: Arm van de Seine bij Giverny (mist), 1897, uit zijn reeks ochtenden op de Seine. Links hangen bomen boven het water; de rest van het doek is lichte, lilablauwe nevel. · Claude Monet, CC BY-SA 4.0

Rubrieken

HomeStad & streekNatuur & landschapKunst & museaReizenAan tafelWeer & verwondering